Câu hỏi về sao lưu thường được đặt ra dưới dạng so sánh giá: một thiết bị NAS tốn bao nhiêu, dịch vụ có quản trị tốn bao nhiêu mỗi tháng, tự dựng bằng máy chủ cũ thì gần như miễn phí. Cách đặt vấn đề này bỏ sót phần lớn chi phí thật.
Chi phí thật của một hệ thống sao lưu không nằm ở giá mua ban đầu. Nó nằm ở lượng công việc con người mà hệ thống đó đòi hỏi mỗi tháng, mỗi năm, và ở khả năng nó thực sự trả lại dữ liệu vào cái ngày bạn cần đến nó.
Ba hướng, mô tả ngắn
Tự vận hành: phần mềm sao lưu chạy trên hạ tầng của bạn, do đội bạn cài đặt, cấu hình, vá lỗi và theo dõi. Đích lưu có thể là đĩa, băng từ, object storage hoặc kết hợp.
Thiết bị NAS: một thiết bị lưu trữ đóng gói sẵn với phần mềm sao lưu tích hợp, giao diện quản trị, và cơ chế cập nhật do nhà sản xuất cung cấp.
Dịch vụ có quản trị: một bên thứ ba chịu trách nhiệm về hạ tầng sao lưu, phần mềm, giám sát và trong nhiều trường hợp là cả việc kiểm chứng khôi phục theo hợp đồng.
Tổng tải vận hành: đo bằng gì
Để so sánh có ý nghĩa, hãy liệt kê những việc phải làm đều đặn và hỏi ai làm chúng trong từng hướng.
Ai vá lỗi và cập nhật
Phần mềm sao lưu là phần mềm hạ tầng có quyền truy cập rộng: nó đọc được gần như mọi thứ và ghi được vào kho lưu trữ. Đây chính xác là loại thành phần cần được cập nhật kịp thời.
Khi tự vận hành, việc theo dõi thông báo bảo mật, lên lịch cập nhật, kiểm thử trước khi áp dụng và xử lý khi cập nhật gây lỗi đều thuộc về đội của bạn. Với NAS, nhà sản xuất phát hành bản cập nhật nhưng bạn vẫn phải quyết định khi nào áp dụng và chịu rủi ro nếu bỏ qua. Với dịch vụ có quản trị, phần này nằm ở nhà cung cấp, và bạn nên yêu cầu họ nói rõ cam kết về thời gian áp dụng bản vá.
Ai giám sát
Một hệ thống sao lưu không được giám sát là một hệ thống sao lưu chưa được xác nhận là tồn tại. Job thất bại âm thầm, dung lượng đầy, chứng chỉ hết hạn, agent ngừng chạy trên một máy chủ nào đó — tất cả đều là các dạng hỏng phổ biến và không tự thông báo.
Giám sát đúng nghĩa không phải là gửi email khi job lỗi. Email lỗi bị bỏ qua sau vài tuần. Nó là cảnh báo chủ động khi một nguồn dữ liệu không có bản sao lưu thành công trong khoảng thời gian quy định, và có người chịu trách nhiệm xử lý cảnh báo đó.
Ai kiểm chứng khôi phục
Đây là điểm phân biệt rõ nhất giữa một hệ thống sao lưu thật và một thư mục chứa các tệp trông giống bản sao lưu.
Job báo thành công không chứng minh dữ liệu khôi phục được. Bản sao có thể thiếu thành phần cần thiết, có thể không nhất quán về mặt ứng dụng, có thể đã hỏng ở lớp lưu trữ, hoặc quy trình khôi phục có thể phụ thuộc vào một khóa mã hóa mà không ai còn giữ.
Kiểm chứng khôi phục nghĩa là định kỳ lấy một bản sao lưu ra, khôi phục vào môi trường tách biệt, kiểm tra dữ liệu ở mức ứng dụng, ghi lại thời gian thực hiện và các trở ngại gặp phải. Việc này tốn thời gian, và chính vì tốn thời gian nên nó là việc bị bỏ qua đầu tiên khi đội bận. Khi so sánh các hướng, hãy hỏi thẳng: ai làm việc này, bao lâu một lần, và bằng chứng nào cho thấy nó đã được làm.
Nghỉ phép, nghỉ việc và tính liên tục của con người
Một hệ thống tự vận hành thường gắn với một người cụ thể — người đã dựng nó và hiểu các chi tiết chưa được viết ra. Khi người đó nghỉ phép dài, chuyển bộ phận hoặc nghỉ việc, kiến thức đi theo.
Rủi ro này ít khi được đưa vào bảng so sánh, nhưng nó có thật và tăng theo thời gian. Câu hỏi kiểm tra đơn giản: nếu người đang phụ trách sao lưu không liên lạc được trong hai tuần, đội có khôi phục được một máy chủ sản xuất từ tài liệu hiện có không? Nếu câu trả lời không chắc chắn, đó là một khoản nợ vận hành chứ không phải một khoản tiết kiệm.
Tăng trưởng dung lượng
Dữ liệu chỉ tăng. Câu hỏi không phải là có cần thêm dung lượng hay không, mà là việc thêm dung lượng diễn ra như thế nào.
Với NAS, mở rộng nghĩa là mua thêm đĩa cho tới khi hết khay, sau đó là mua thiết bị mới và di chuyển dữ liệu. Đó là một dự án, không phải một thao tác. Với hạ tầng tự vận hành trên object storage, mở rộng mượt hơn nhưng cần đội chủ động theo dõi xu hướng tăng trưởng và chi phí. Với dịch vụ có quản trị, mở rộng thường là thay đổi hợp đồng, và điểm cần kiểm tra là cách tính phí khi vượt mức.
Khả năng bất biến
Đây là yêu cầu đã trở thành trọng tâm trong vài năm gần đây, vì mã độc tống tiền nhắm trực tiếp vào bản sao lưu. Nếu kẻ tấn công có quyền quản trị trên hệ thống sao lưu, họ xóa bản sao trước rồi mới mã hóa dữ liệu chính.
Bất biến nghĩa là bản sao lưu, sau khi được ghi, không thể bị sửa hoặc xóa cho đến hết thời hạn giữ — kể cả bởi tài khoản quản trị. Cần kiểm tra vài điểm cụ thể:
- Cơ chế bất biến được thực thi ở lớp lưu trữ hay chỉ là thiết lập trong phần mềm sao lưu, có thể bị đảo ngược bởi cùng tài khoản quản trị đó.
- Thông tin xác thực dùng cho sao lưu có tách biệt khỏi hệ thống định danh chính hay không, để một tài khoản bị chiếm không kéo theo toàn bộ.
- Có ít nhất một bản sao nằm ngoài tầm với của hệ thống đang được bảo vệ, ở một tài khoản hoặc vị trí riêng.
Một NAS đặt trong cùng phòng máy, tham gia cùng miền quản trị với các máy chủ mà nó sao lưu, thường không đáp ứng được yêu cầu này dù có bật tính năng snapshot.
Đường rút
Mọi lựa chọn cuối cùng đều được thay bằng lựa chọn khác. Câu hỏi cần đặt từ đầu là: rút ra khỏi hướng này tốn bao nhiêu công?
Với tự vận hành, đường rút phụ thuộc vào định dạng lưu trữ. Định dạng mở hoặc có công cụ đọc độc lập thì dễ; định dạng độc quyền của một sản phẩm cụ thể thì khó hơn nhiều. Với NAS, dữ liệu thường nằm trong định dạng riêng của thiết bị, và di chuyển nghĩa là khôi phục toàn bộ ra rồi sao lưu lại bằng công cụ mới — một việc dài nếu khối lượng lớn. Với dịch vụ có quản trị, cần thỏa thuận rõ từ khi ký: dữ liệu được trả lại ở định dạng nào, trong bao lâu, và bằng phương thức gì.
Bảng đối chiếu
| Tiêu chí | Tự vận hành | Thiết bị NAS | Dịch vụ có quản trị |
|---|---|---|---|
| Vá lỗi và cập nhật | Đội của bạn | Đội của bạn, theo bản phát hành của hãng | Nhà cung cấp |
| Giám sát | Đội của bạn | Đội của bạn | Nhà cung cấp, theo hợp đồng |
| Kiểm chứng khôi phục | Đội của bạn | Đội của bạn | Cần ghi rõ trong hợp đồng |
| Mở rộng dung lượng | Theo thiết kế hạ tầng | Giới hạn phần cứng | Thay đổi hợp đồng |
| Kiểm soát chi tiết | Cao nhất | Trung bình | Theo phạm vi dịch vụ |
| Phụ thuộc cá nhân | Cao | Trung bình | Thấp |
Khi nào NAS thực sự là lựa chọn đúng
NAS bị chê nhiều trong các bài viết về sao lưu, nhưng có những tình huống nó là câu trả lời hợp lý nhất.
- Khôi phục nhanh tại chỗ. Khi cần trả lại một khối lượng lớn dữ liệu trong thời gian ngắn, bản sao nằm trên mạng nội bộ khôi phục nhanh hơn nhiều so với kéo về từ xa. Đây là lý do chính đáng để giữ một lớp sao lưu tại chỗ.
- Đường truyền hạn chế. Nếu băng thông ra ngoài không đủ cho khối lượng thay đổi hàng ngày, một đích lưu tại chỗ là điều kiện bắt buộc, và đồng bộ lên lớp ngoài site theo lịch.
- Tổ chức nhỏ, dữ liệu ổn định. Với vài terabyte tăng chậm và một người có kỹ năng phụ trách, NAS là giải pháp cân đối giữa chi phí và công sức.
- Lớp thứ hai trong kiến trúc nhiều lớp. NAS làm đích sao lưu gần, kết hợp với một bản sao ngoài site ở tài khoản tách biệt, là mô hình hợp lý và phổ biến.
Điều cần tránh là NAS đơn lẻ, đặt cùng phòng với hệ thống sản xuất, không có bản sao thứ hai, không có cơ chế bất biến. Cấu hình đó bảo vệ được lỗi phần cứng và lỗi thao tác, nhưng không bảo vệ được trước hỏa hoạn, trộm cắp hay một cuộc tấn công có chủ đích.
Câu hỏi nên hỏi trước khi quyết định
- Mất bao lâu để khôi phục hệ thống quan trọng nhất, và con số đó đã được đo hay chỉ được ước lượng?
- Mất tối đa bao nhiêu dữ liệu là chấp nhận được cho từng nhóm hệ thống?
- Ai nhận cảnh báo khi một job sao lưu thất bại, và người đó có thời gian để xử lý không?
- Bản khôi phục gần nhất được thực hiện khi nào, và có ghi chép lại không?
- Nếu tài khoản quản trị hạ tầng bị chiếm, bản sao lưu nào vẫn còn nguyên vẹn?
Nếu không trả lời được năm câu này, việc so sánh giá giữa ba hướng chưa có nhiều ý nghĩa.
HiTechCloud có thể hỗ trợ ở đâu
HiTechCloud là đối tác AWS và Google Premier Partner, đồng thời vận hành hạ tầng đặt trong nước. Chúng tôi hỗ trợ rà soát hiện trạng sao lưu, xác định mục tiêu thời gian khôi phục và mức mất dữ liệu chấp nhận được cho từng nhóm hệ thống, thiết kế kiến trúc nhiều lớp có bản sao ngoài site và cơ chế bất biến, cũng như vận hành và kiểm chứng khôi phục định kỳ theo phạm vi thống nhất.
